Biometeorologia bada, jak warunki atmosferyczne wpływają na ludzi. Nie każdy odczuwa je tak samo, ale kilka czynników powtarza się w badaniach i w relacjach osób meteowrażliwych. Poniżej opisujemy te, które uwzględnia mapa.
Meteopatia, czyli wrażliwość na pogodę
Meteopatia to gorsze samopoczucie przy zmianach pogody: ból głowy, senność, rozdrażnienie, spadek koncentracji, bóle stawów albo płytszy sen. Nie jest osobną jednostką chorobową, a jej nasilenie bardzo różni się między ludźmi. Częściej zgłaszają ją osoby z migreną, chorobami krążenia i reumatycznymi.
Najczęściej wskazywanym wyzwalaczem jest przejście frontu atmosferycznego, kiedy w ciągu kilkunastu godzin zmieniają się jednocześnie ciśnienie, temperatura, wilgotność i wiatr. Dlatego mapa patrzy na zmiany z dnia na dzień, a nie tylko na bieżące wartości.
Ciśnienie atmosferyczne a ból głowy i migrena
Średnie ciśnienie na poziomie morza to ok. 1013 hPa, ale dla samopoczucia ważniejsze jest tempo jego zmiany. Badania sugerują, że u części osób z migreną napady częściej pojawiają się przy szybkim spadku ciśnienia. Zmianę o więcej niż 6 hPa w ciągu doby traktujemy jako szybką.
Warstwa „Zmiana ciśnienia” pokazuje, gdzie w Polsce ta zmiana jest największa. W panelu ocena „Głowa / migrena” rośnie razem z nią, a dodatkowo przy bardzo wysokiej wilgotności.
Upał, temperatura odczuwalna i krążenie
Temperatura odczuwalna łączy temperaturę powietrza z wilgotnością, wiatrem i promieniowaniem słonecznym. Powyżej ok. 30°C organizm musi intensywnie oddawać ciepło: rozszerzają się naczynia, spada ciśnienie krwi, rośnie tętno i utrata wody. Szczególnie odczuwają to osoby starsze i z chorobami serca.
Na krążenie wpływają też gwałtowne skoki temperatury z dnia na dzień. Ciepłe noce, z temperaturą minimalną od 18°C, utrudniają z kolei ochłodzenie ciała przed snem, dlatego mapa uwzględnia je w ocenie snu.
Smog PM2.5 i pyłki a oddychanie
Pył PM2.5 to cząstki tak małe, że docierają głęboko do płuc. Według wytycznych WHO z 2021 roku średnie dobowe stężenie nie powinno przekraczać 15 µg/m³. W polskim sezonie grzewczym normy bywają przekraczane wielokrotnie, zwłaszcza wieczorem i przy bezwietrznej pogodzie.
Pyłki brzozy, olchy, traw i ambrozji to główne alergeny wziewne w Polsce, a każde z nich pyli w innym okresie. Mapa bierze najwyższe stężenie z tych czterech, bo dla alergika liczy się ten pyłek, który akurat dominuje.
Burze geomagnetyczne i sen
Aktywność Słońca zaburza pole magnetyczne Ziemi. Jej miarą jest planetarny indeks Kp w skali od 0 do 9, a od Kp 5 mówi się o burzy geomagnetycznej. Niektóre badania łączą takie okresy z gorszym snem i wahaniami ciśnienia krwi, ale dowody są słabsze niż przy pogodzie czy smogu.
Dlatego Kp ma w modelu niewielką wagę, głównie w ocenie snu. Gdy prognoza NOAA jest niedostępna, przyjmujemy spokojny dzień, żeby nie straszyć burzą, której nie ma.
Promieniowanie UV i światło dzienne
Indeks UV według skali WHO: od 3 do 5 to poziom umiarkowany, 6 i 7 wysoki, od 8 bardzo wysoki. Przy wysokim UV warto chronić skórę i oczy w południe.
Światło działa też na rytm dobowy. Poranne światło dzienne pomaga ustawić zegar biologiczny, a ograniczenie jasnego, niebieskiego światła wieczorem ułatwia zasypianie. Krótki dzień jesienią i zimą sprzyja spadkom energii, dlatego panel pokazuje długość dnia i plan światła dla wybranego miejsca.